Tuần làm việc từ ngày 02 đến 07/11/2026, Quốc hội khóa XVI tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai với hàng loạt dự án luật tác động trực tiếp tới doanh nghiệp và người dân: thuế, đấu thầu, ngân sách nhà nước, phòng cháy chữa cháy, môi trường. Đây cũng là tuần Quốc hội kỷ niệm 80 năm ngày thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Luật Sao Kim tổng hợp những nội dung đáng chú ý, dựa trên các thông cáo báo chí chính thức của kỳ họp.
1. Bối cảnh: kỳ họp chia hai đợt, dự kiến xem xét 43 dự án luật, nghị quyết
Kỳ họp thứ Hai khai mạc ngày 17/10/2026 và được tổ chức thành hai đợt: đợt 1 từ ngày 17/10 đến giữa tháng 11; đợt 2 vào các ngày 20 – 21/11/2026 (bế mạc). Theo chương trình được công bố, Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua 43 dự án luật, nghị quyết và cho ý kiến 04 dự án luật khác. Sáng 05/11/2026, Quốc hội đã biểu quyết bổ sung chương trình kỳ họp với 100% đại biểu có mặt tán thành (Thông cáo báo chí số 18).
Sáng 06/11/2026, Quốc hội tổ chức kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên (09/11/1946 – 09/11/2026). Ngày 09/11 hằng năm cũng là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo Điều 8 Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật 2012.
2. Nhóm dự án luật về tài chính – thuế – đấu thầu
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân (thảo luận sáng 06/11). Các ý kiến tập trung vào: miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với tổ chức khoa học công lập, cơ sở giáo dục công lập và tư thục không vì lợi nhuận; miễn thuế đối với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; căn cứ của mức thuế suất 0,2%; miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp với đất giáo dục và đất ở trong hạn mức tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; cùng với kỳ tính thuế áp dụng và quy định chuyển tiếp.
Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) (thảo luận sáng 06/11). Đại biểu góp ý về phạm vi điều chỉnh, ưu đãi nhà thầu, hành vi bị cấm, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, hình thức lựa chọn nhà thầu và đặc biệt là đấu thầu thuốc, thiết bị y tế – lĩnh vực thời gian qua phát sinh nhiều vướng mắc.
Dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) (thảo luận chiều 05/11). Trọng tâm là phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp tỉnh và cấp xã cho phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cùng quỹ dự trữ tài chính và chế độ báo cáo chấp hành ngân sách.
3. Nhóm dự án luật về an ninh, an toàn và môi trường
- Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia (05/11): đại biểu đề nghị bảo đảm thống nhất với Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Luật An ninh mạng, Luật Cảnh vệ; làm rõ tiêu chí phân loại công trình, chế độ khu vực cấm, hành lang bảo vệ và cơ chế bồi thường khi hạn chế quyền của người dân.
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (05/11): điểm đáng chú ý là định hướng bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy, chuyển sang cơ chế chủ đầu tư tự nghiệm thu và cơ quan nhà nước hậu kiểm; phân loại công trình theo nguy cơ cháy, nổ.
- Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường (chiều 06/11): các nội dung về đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, kinh tế tuần hoàn, thị trường carbon trong nước và trao đổi tín chỉ carbon quốc tế, đấu giá khu vực biển.
Ngoài ra, Quốc hội đã nghe tờ trình về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 – 2035. Theo chương trình, sáng 07/11, Quốc hội dự kiến biểu quyết Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2027 và thảo luận dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi).
4. Lưu ý dành cho doanh nghiệp và người dân
- Đây là các dự án luật đang thảo luận, chưa được thông qua. Nội dung có thể thay đổi đáng kể khi các cơ quan tiếp thu, chỉnh lý. Doanh nghiệp không nên áp dụng các quy định dự thảo (ví dụ: tự nghiệm thu phòng cháy chữa cháy, ưu đãi thuế mới) khi luật chưa được thông qua và chưa có hiệu lực; trong thời gian này, quy định hiện hành vẫn được áp dụng.
- Chủ động rà soát tác động: doanh nghiệp tham gia đấu thầu (nhất là lĩnh vực y tế), chủ đầu tư công trình có yêu cầu phòng cháy chữa cháy, cơ sở giáo dục tư thục và doanh nghiệp phát sinh chất thải nên theo dõi văn bản chính thức khi Quốc hội biểu quyết, dự kiến tại đợt 2 của kỳ họp (20 – 21/11/2026).
- Kiểm tra hiệu lực và quy định chuyển tiếp: sau khi luật được thông qua, cần đối chiếu điều khoản hiệu lực, quy định chuyển tiếp và văn bản hướng dẫn của Chính phủ; tra cứu văn bản gốc trên Công báo hoặc Cổng Pháp luật quốc gia, không dựa vào bản tóm tắt trên mạng xã hội.
Kết luận
Tuần làm việc vừa qua cho thấy trọng tâm lập pháp tiếp tục là tháo gỡ vướng mắc thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm và hoàn thiện pháp luật phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Luật Sao Kim sẽ tiếp tục cập nhật khi các luật được Quốc hội thông qua. Doanh nghiệp cần đánh giá tác động cụ thể có thể tham khảo dịch vụ pháp lý của Luật Sao Kim.
Nguồn tham khảo: Thông cáo báo chí số 18, số 19 Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI (nhandan.vn, vietnamplus.vn, bnews.vn); Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13, Điều 8.
Công ty Luật TNHH Sao Kim – Hotline/Zalo: 0913 563 994 – Văn phòng: P.301, tòa 493 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
