Chính phủ đã ban hành Nghị định số 399/2026/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, áp dụng từ ngày 01/01/2027, mức tăng bình quân khoảng 7,8%. Luật Sao Kim tổng hợp năm câu hỏi bạn đọc quan tâm nhiều nhất: mức lương mới là bao nhiêu, doanh nghiệp phải điều chỉnh gì, địa bàn sau sắp xếp áp dụng vùng nào, trả thấp hơn bị xử lý ra sao và mức trợ cấp thất nghiệp tối đa thay đổi thế nào.
Câu hỏi 1: Từ 01/01/2027, lương tối thiểu vùng là bao nhiêu?
Theo Nghị định số 399/2026/NĐ-CP (thay thế Nghị định số 293/2025/NĐ-CP ngày 10/11/2025), mức lương tối thiểu như sau:
| Vùng | Lương tối thiểu tháng | Mức tăng | Lương tối thiểu giờ |
|---|---|---|---|
| Vùng I | 5.700.000 đồng | +390.000 đồng | 27.400 đồng |
| Vùng II | 5.080.000 đồng | +350.000 đồng | 24.400 đồng |
| Vùng III | 4.450.000 đồng | +310.000 đồng | 21.400 đồng |
| Vùng IV | 4.040.000 đồng | +340.000 đồng | 19.400 đồng |
Mức lương tối thiểu tháng là mức thấp nhất làm cơ sở để thỏa thuận và trả lương cho người lao động làm đủ thời giờ làm việc bình thường trong tháng và hoàn thành định mức lao động hoặc công việc đã thỏa thuận. Với người hưởng lương theo tuần, ngày, sản phẩm hoặc khoán, tiền lương được quy đổi theo tháng hoặc theo giờ để so sánh (ví dụ: lương tuần nhân 52 chia 12).
Căn cứ: Điều 91 Bộ luật Lao động 2019; Nghị định số 399/2026/NĐ-CP.
Câu hỏi 2: Hợp đồng của tôi ghi lương 5,5 triệu đồng, làm việc tại địa bàn vùng I. Doanh nghiệp có phải tăng lương không?
Có. Khoản 2 Điều 90 Bộ luật Lao động 2019 quy định mức lương theo công việc hoặc chức danh không được thấp hơn mức lương tối thiểu. Từ 01/01/2027, mức 5,5 triệu đồng thấp hơn mức 5,7 triệu đồng của vùng I, nên doanh nghiệp phải điều chỉnh.
Theo Nghị định số 399/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động có trách nhiệm rà soát các thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và quy chế, quy định của đơn vị để điều chỉnh cho phù hợp. Doanh nghiệp không được xóa bỏ hoặc cắt giảm các chế độ tiền lương khi làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật và các chế độ khác theo pháp luật lao động. Các thỏa thuận có lợi hơn cho người lao động đang áp dụng (ví dụ trả cao hơn ít nhất 7% với công việc đòi hỏi qua đào tạo nghề) được tiếp tục thực hiện, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.
Câu hỏi 3: Doanh nghiệp đặt trụ sở tại xã mới sáp nhập từ nhiều xã khác vùng thì áp dụng mức nào?
Mức lương tối thiểu được áp dụng theo địa bàn nơi người sử dụng lao động hoạt động; chi nhánh, đơn vị hoạt động ở địa bàn nào thì áp dụng mức của địa bàn đó. Trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp, Nghị định quy định:
- Địa bàn thay đổi tên hoặc chia tách: tạm thời áp dụng mức của địa bàn trước khi thay đổi tên hoặc chia tách cho đến khi có quy định mới.
- Địa bàn được thành lập mới từ nhiều địa bàn có mức lương tối thiểu khác nhau: áp dụng theo mức cao nhất.
- Doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế… nằm trên nhiều địa bàn có mức khác nhau: áp dụng mức cao nhất.
Danh mục địa bàn cụ thể từng vùng được ban hành kèm theo Nghị định.
Câu hỏi 4: Doanh nghiệp trả lương thấp hơn mức tối thiểu vùng bị xử lý thế nào?
Người lao động có quyền yêu cầu doanh nghiệp trả đủ phần chênh lệch. Tranh chấp về tiền lương không thuộc các trường hợp được miễn hòa giải, nên trước hết phải qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động; nếu hòa giải không thành, một bên không thực hiện biên bản hòa giải thành hoặc hết thời hạn hòa giải mà hòa giải viên không tiến hành, người lao động có thể khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn có trụ sở (khoản 1, khoản 3 Điều 188 Bộ luật Lao động 2019; Điều 32, Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). Thời hiệu yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp lao động cá nhân là 01 năm kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm (khoản 3 Điều 190 Bộ luật Lao động 2019).
Về hành chính, hành vi trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu bị phạt tiền theo mức tăng dần với số lượng người lao động bị vi phạm, đồng thời buộc trả đủ tiền lương cộng tiền lãi của số tiền chưa trả (Điều 17 Nghị định số 12/2022/NĐ-CP).
Câu hỏi 5: Lương tối thiểu tăng thì trợ cấp thất nghiệp tối đa thay đổi ra sao?
Theo Luật Việc làm số 74/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026), mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc, nhưng tối đa không quá 05 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng tại tháng cuối cùng đóng. Do đó, từ 01/01/2027, mức trần lần lượt là: vùng I 28,5 triệu đồng; vùng II 25,4 triệu đồng; vùng III 22,25 triệu đồng; vùng IV 20,2 triệu đồng/tháng.
Tiền lương tối đa làm căn cứ đóng bảo hiểm thất nghiệp bằng 20 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng, tương ứng 114 triệu đồng với vùng I (theo Tạp chí Luật sư Việt Nam, dẫn Điều 34 Luật Việc làm 2025).
Lưu ý rủi ro và tình huống thường gặp
- Lương “cứng” thấp, phụ cấp cao: một số doanh nghiệp tách lương thành nhiều khoản để giảm mức đóng bảo hiểm. Mức lương theo công việc hoặc chức danh mới là căn cứ so sánh với lương tối thiểu.
- Không ký phụ lục điều chỉnh: doanh nghiệp nên ký phụ lục hợp đồng hoặc ban hành quyết định nâng lương trước ngày 01/01/2027 và cập nhật thang lương, bảng lương.
- Kiểm tra địa bàn sau sáp nhập: xác định đúng tên xã, phường mới và vùng áp dụng, tránh dùng danh mục cũ.
Nguồn tham khảo: Bộ luật Lao động 2019; Luật Việc làm số 74/2025/QH15; Nghị định số 399/2026/NĐ-CP; Tạp chí Luật sư Việt Nam (lsvn.vn) ngày 03/11 và 05/11/2026; Báo điện tử VietnamPlus ngày 03/11/2026.
Nếu doanh nghiệp cần rà soát hợp đồng lao động, thang bảng lương trước kỳ điều chỉnh, hoặc người lao động cần hỗ trợ đòi tiền lương, trợ cấp, hãy liên hệ để được luật sư tư vấn. Tham khảo dịch vụ pháp lý của Luật Sao Kim.
Công ty Luật TNHH Sao Kim – Hotline/Zalo: 0913 563 994 – Văn phòng: P.301, tòa 493 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội


