Sapo: Từ ngày 01/7/2026, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, nâng mức xử phạt đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật trên mạng xã hội; mức cao nhất lên đến 50 triệu đồng. Chia sẻ thiếu kiểm chứng còn có thể dẫn đến khóa tài khoản, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
1. Căn cứ pháp lý
- Nghị định số 174/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin (hiệu lực từ 01/7/2026), Điều 4 (mức phạt tiền), Điều 95 (vi phạm quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội).
- Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 12/2017/QH14 và Luật số 86/2025/QH15: Điều 288 (tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông), Điều 156 (tội vu khống).
- Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13: Điều 34 (quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín), Điều 592 (bồi thường thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm).
2. Mức phạt mới theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP
Theo Báo Điện tử Chính phủ, Nghị định chia hành vi vi phạm thành hai nhóm:
- Nhóm thứ nhất – phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng: cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân.
- Nhóm thứ hai – phạt tiền từ 30 đến 50 triệu đồng: cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế – xã hội hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Điểm cần hiểu đúng: các mức phạt trên áp dụng đối với tổ chức. Theo nguyên tắc tại Điều 4 của Nghị định, mức phạt đối với cá nhân bằng một phần hai mức phạt đối với tổ chức. Như vậy, người dùng cá nhân có thể bị phạt từ 10 đến 15 triệu đồng (nhóm thứ nhất) và từ 15 đến 25 triệu đồng (nhóm thứ hai). Con số “50 triệu đồng” là mức tối đa dành cho tổ chức có vi phạm ở nhóm nặng hơn. So với quy định trước đây (Nghị định số 15/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định số 14/2022/NĐ-CP, mức phạt cá nhân từ 5 đến 10 triệu đồng), mức phạt đã tăng đáng kể.
Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật; với vi phạm thuộc nhóm thứ hai có thể bị buộc khóa tài khoản, trang cộng đồng, kênh nội dung.
3. “Chỉ chia sẻ lại” cũng bị xử phạt
Nghị định xử phạt cả hành vi “chia sẻ”, nên người đăng lại, chia sẻ đường dẫn tới thông tin sai sự thật cũng có thể bị xử phạt, không chỉ người đăng đầu tiên. Thẩm quyền xử phạt thuộc về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, lực lượng Công an và thanh tra chuyên ngành theo phân định tại Nghị định, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
4. Khi nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Nếu hành vi đưa thông tin trái phép lên mạng thỏa mãn dấu hiệu tại Điều 288 Bộ luật Hình sự, như thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng, gây thiệt hại từ 100 triệu đồng hoặc gây dư luận xấu làm giảm uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 30 đến 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm; trường hợp nghiêm trọng hơn có thể bị phạt tù đến 07 năm. Trường hợp bịa đặt nhằm xúc phạm người khác, có thể bị xử lý về tội vu khống (Điều 156).
5. Lưu ý rủi ro và tình huống thường gặp
- Chia sẻ tin “cảnh báo” chưa kiểm chứng (dịch bệnh, thiên tai, bắt cóc trẻ em, ngân hàng phá sản…): dễ rơi vào nhóm “gây hoang mang trong Nhân dân” với mức phạt cao hơn.
- Đăng bài “bóc phốt” cá nhân, doanh nghiệp: nội dung không chứng minh được có thể bị coi là vu khống, xúc phạm uy tín; người bị thiệt hại có thể yêu cầu bồi thường (Điều 592 Bộ luật Dân sự).
- Trang fanpage của doanh nghiệp: bị xử phạt theo mức của tổ chức (gấp đôi cá nhân).
- Khi bị mời làm việc: người dân có quyền được biết lý do, được giải trình và có thể nhờ luật sư hỗ trợ; quyết định xử phạt có thể bị khiếu nại hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền.
- Khi là nạn nhân của tin sai sự thật: lưu giữ chứng cứ (ảnh chụp màn hình, đường dẫn, vi bằng) và gửi đơn đến Công an cấp xã.
Kết luận
Mỗi người dùng cần “dừng lại trước khi chia sẻ”, kiểm chứng nguồn tin và chịu trách nhiệm với nội dung mình đưa lên mạng. Bạn đọc cần tư vấn về xử phạt hành chính, trách nhiệm hình sự hoặc bảo vệ danh dự, uy tín trên mạng có thể tham khảo dịch vụ pháp lý của Luật Sao Kim.
Nguồn tham khảo: Báo Điện tử Chính phủ (baochinhphu.vn) – “Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật trên mạng xã hội bị phạt đến 50 triệu đồng”; Tạp chí Kiểm sát (kiemsat.vn); Báo Nhân Dân (nhandan.vn); Công an tỉnh Tây Ninh (congan.tayninh.gov.vn).
Công ty Luật TNHH Sao Kim – Hotline/Zalo: 0913 563 994 – Văn phòng: P.301, tòa 493 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội
