Trong quá trình tố tụng hình sự, một trong những quyền cơ bản của người bị điều tra, bị can, bị cáo là quyền được bào chữa. Điều này có nghĩa là họ có quyền được một luật sư bào chữa bảo vệ quyền lợi và bảo đảm sự công bằng trong suốt quá trình tố tụng. Tuy nhiên, không phải trong mọi trường hợp, người phạm tội đều được chỉ định luật sư. Vậy, trong những trường hợp nào, người phạm tội được chỉ định luật sư bào chữa? Câu trả lời sẽ được làm rõ trong bài viết này.
Quyền Được Chỉ Định Luật Sư Bào Chữa Theo Pháp Luật
Theo quy định của Bộ Luật Tố Tụng Hình Sự Việt Nam 2015, việc chỉ định luật sư bào chữa cho người phạm tội là một trong những quyền cơ bản nhằm bảo vệ quyền lợi của người bị điều tra, bị can, bị cáo. Tuy nhiên, quyền này chỉ được thực hiện trong một số trường hợp cụ thể, để đảm bảo rằng quyền bào chữa được bảo vệ đúng đắn trong khuôn khổ pháp lý.
>>> Có thể bạn quan tâm: [Góc Giải Đáp] Luật sư là người bào chữa đúng hay sai?
Những Trường Hợp Người Phạm Tội Được Chỉ Định Luật Sư Bào Chữa
Khi Bị Can, Bị Cáo Không Có Khả Năng Tự Thuê Luật Sư
Một trong những trường hợp phổ biến khi người phạm tội được chỉ định luật sư là khi họ không có khả năng tự thuê luật sư. Điều này có thể xuất phát từ lý do tài chính hoặc thiếu thông tin về các dịch vụ pháp lý.
- Người không có khả năng tài chính: Nếu người bị can, bị cáo không đủ khả năng tài chính để thuê luật sư, tòa án sẽ chỉ định một luật sư từ Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước hoặc các văn phòng luật sư khác để bảo vệ quyền lợi cho họ. Quyết định này được thực hiện nhằm đảm bảo quyền bào chữa của người phạm tội không bị xâm phạm do lý do tài chính.
- Người không biết thông tin về luật sư: Trong một số trường hợp, người phạm tội có thể không biết hoặc không hiểu rõ quyền của mình về việc yêu cầu chỉ định luật sư. Trong trường hợp này, tòa án hoặc cơ quan điều tra sẽ giúp họ thực hiện quyền này.
Khi Người Phạm Tội Là Người Không Có Năng Lực Hành Vi Dân Sự
Người bị điều tra, bị cáo có thể không có năng lực hành vi dân sự, nghĩa là họ không đủ khả năng để tự bảo vệ quyền lợi của mình trong vụ án hình sự. Điều này có thể là do người đó mắc phải các vấn đề về sức khỏe tâm thần hoặc các căn bệnh tâm lý nghiêm trọng, không thể nhận thức rõ về hành vi của mình.
Trong những trường hợp này, tòa án hoặc cơ quan điều tra sẽ chỉ định luật sư bào chữa để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của họ. Việc chỉ định luật sư là cần thiết để đảm bảo quyền lợi của người không có năng lực hành vi dân sự không bị xâm phạm.
Khi Vụ Án Có Tính Phức Tạp, Cần Có Sự Can Thiệp Của Luật Sư
Trong một số vụ án hình sự có tính chất phức tạp, như vụ án có nhiều tình tiết, nhiều bị cáo, hay liên quan đến các vấn đề pháp lý phức tạp, người bị can, bị cáo có thể không đủ khả năng tự bào chữa. Nếu vụ án có nhiều tình tiết pháp lý cần phải phân tích sâu sắc, tòa án sẽ chỉ định luật sư để bảo vệ quyền lợi cho người phạm tội và đảm bảo quá trình tố tụng diễn ra công bằng.
Khi Người Phạm Tội Là Người Dân Tộc Thiểu Số, Người Mù, Người Khuyết Tật
Để đảm bảo quyền lợi cho những người thuộc nhóm dân tộc thiểu số, người mù, người khuyết tật, pháp luật quy định rõ rằng khi những người này bị khởi tố trong vụ án hình sự, họ sẽ được chỉ định luật sư bào chữa nếu không có khả năng tự thuê luật sư.
Việc chỉ định luật sư trong những trường hợp này không chỉ giúp họ hiểu rõ quyền lợi của mình mà còn giúp quá trình tố tụng diễn ra công bằng, tránh việc bị xâm phạm quyền lợi trong quá trình xét xử.
>>> Có thể bạn quan tâm: [Giải Đáp] Mời luật sư bào chữa tốn bao nhiêu tiền?
Quy Trình Chỉ Định Luật Sư Bào Chữa
Khi có đủ căn cứ cho một trong những trường hợp trên, tòa án hoặc cơ quan điều tra sẽ thực hiện quy trình chỉ định luật sư. Quy trình này bao gồm các bước sau:
Đưa Ra Quyết Định Chỉ Định Luật Sư
Sau khi xác định rằng người phạm tội không thể tự thuê luật sư, tòa án hoặc cơ quan điều tra sẽ đưa ra quyết định chỉ định một luật sư từ Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước hoặc từ danh sách các văn phòng luật sư đã đăng ký.
Thông Báo Và Thỏa Thuận Với Luật Sư
Khi luật sư được chỉ định, người bị can, bị cáo sẽ được thông báo về việc chỉ định này. Nếu người phạm tội đồng ý với việc chỉ định luật sư, họ sẽ tiến hành ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với luật sư để bắt đầu công việc bào chữa.
Luật Sư Bào Chữa
Sau khi ký hợp đồng, luật sư sẽ tiến hành các công việc liên quan đến bào chữa, bao gồm việc gặp gỡ thân chủ, nghiên cứu hồ sơ vụ án, tham gia vào các phiên tòa, và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người phạm tội trong suốt quá trình tố tụng.
Việc chỉ định luật sư bào chữa trong các vụ án hình sự là một quyền cơ bản của người bị can, bị cáo nhằm đảm bảo họ được bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong suốt quá trình tố tụng. Tuy nhiên, không phải trong mọi trường hợp, người phạm tội đều được chỉ định luật sư. Các trường hợp được chỉ định luật sư bào chữa thường bao gồm khi người phạm tội không có khả năng tự thuê luật sư, không có năng lực hành vi dân sự, hoặc khi vụ án có tính chất phức tạp.
Nếu bạn hoặc người thân cần được tư vấn và bào chữa trong một vụ án hình sự, đừng ngần ngại liên hệ với Luật Sao Kim. Chúng tôi cung cấp dịch vụ tư vấn và bào chữa chuyên nghiệp, tận tâm, giúp bảo vệ quyền lợi của bạn trong mọi tình huống.
Hãy để Luật Sao Kim đồng hành cùng bạn trong mọi giai đoạn của vụ án!
>>> Xem thêm: Chi tiết từ A – Z thủ tục thuê luật sư bào chữa trong vụ án hình sự